

Obserwować i Równoważyć

Zapraszamy dzieci w wieku 10-15 lat na warsztaty
Mali Obserwatorzy Przyrody – sobotnie warsztaty nad Bugiem dla dzieci
Mapa, kompas i rejs po Bugu. Fundacja Obserwatorium Zrównoważonego Rozwoju zaprasza dzieci i młodzież w wieku 10–15 lat na bezpłatne warsztaty przyrodnicze „Mali Obserwatorzy Przyrody”.
Zajęcia odbędą się w Kuligowskim Skansenie w gminie Dąbrówka:
czwartek 1 października 2026 r. godzina 9.30
–w sobotę 10 października 2026 r.
godzina 10.00
Bazą warsztatów będzie Skansen w Kuligowie wraz z otaczającymi go terenami. Stąd uczestnicy wyruszą na zajęcia terenowe. Rejsy edukacyjne rozpoczną się z działki nr 738 przy ul. Wojska Polskiego, położonej nad samym Bugiem.
Dolina Bugu w okolicach Kuligowa należy do najcenniejszych przyrodniczo miejsc w powiecie wołomińskim. Leży w obszarach Natura 2000 „Dolina Dolnego Bugu” i „Ostoja Nadbużańska”. Na skarpach gniazdują tu zimorodki, na rzece żerują stada łabędzi, a nad doliną można wypatrzyć bielika. To idealne miejsce, żeby uczyć się przyrody nie z podręcznika, lecz w terenie.
Zajęcia potrwają około 4 godzin i składają się z kilku części. Podczas rejsu po Bugu dzieci będą obserwować ptaki i poznają nadrzeczne siedliska. Na stacjach przyrodniczych nauczą się rozpoznawać tropy zwierząt i głosy ptaków oraz dowiedzą się, czym różni się łąka od łęgu. W części poświęconej orientacji w terenie przećwiczą czytanie mapy, posługiwanie się kompasem i wyznaczanie azymutu. Zdobytą wiedzę sprawdzą w grze terenowej „Przyrodnicza nawigacja”. Na zakończenie odbędzie się quiz, a każdy uczestnik otrzyma dyplom i ciepły posiłek.
Udział jest bezpłatny, a uczestnicy są objęci ubezpieczeniem NNW. Zgłaszać można zarówno grupy zorganizowane (szkoły, drużyny harcerskie, kółka przyrodnicze), jak i dzieci indywidualnie. Zgłoszenia przyjmowane są przez elektroniczny formularz dostępny pod adresem: https://ozr.powiatwolominski.pl/warsztaty-mali-obserwatorzy-przyrody/.
Dojazd na miejsce zajęć zapewniają rodzice, opiekunowie prawni lub podmiot zgłaszający. Liczba miejsc jest ograniczona, decyduje kolejność zgłoszeń. Szczegółowe informacje zawiera regulamin projektu.
Zarejestruj uczestnika
zapoznaj się z regulaminem
Zapraszamy dzieci w wieku 10-15 lat na warsztaty
Mali Obserwatorzy Przyrody – zapraszamy na warsztaty 10 października!
Tropy zwierząt, odgłosy lasu, tajemnice drzew i rejs po Bugu z lornetką w ręku. W najbliższą sobotę, 10 października, o godz. 10:00 w Skansenie w Kuligowie odbędą się kolejne bezpłatne warsztaty przyrodnicze dla dzieci i młodzieży z projektu „Mali Obserwatorzy Przyrody”.
Pod okiem przyrodników uczestnicy nauczą się czytać ślady zwierząt i rozpoznawać drzewa, a podczas rejsu po Bugu będą wypatrywać ptaków. Na pierwszych warsztatach, 1 października, udało się zobaczyć między innymi bielika, czaple, kormorany i łabędzie nieme. Ciekawe, co spotkamy tym razem!
Liczba miejsc jest ograniczona, a o przyjęciu decyduje kolejność zgłoszeń.
Projekt jest współfinansowany ze środków Powiatu Wołomińskiego.
zapoznaj się z regulaminem

Podsumowanie realizacji projektu „Jedziemy na wycieczkę, sezon 2025″

Z końcem października 2025 roku formalnie zakończyliśmy realizację projektu „Jedziemy na wycieczkę, sezon 2025”, finansowanego przez Mazowieckie Centrum Pomocy Społecznej w ramach środków PFRON. Projekt skierowany był do osób z niepełnosprawnościami z trzech subregionów województwa mazowieckiego: ostrołęckiego, ciechanowskiego i żyrardowskiego.
REKRUTACJA – BEZPOŚREDNI KONTAKT KLUCZEM DO SUKCESU
Bezpośrednio po podpisaniu umowy, z końcem sierpnia ruszyła rekrutacja uczestników. Najskuteczniejszą formą dotarcia do potencjalnych uczestników okazała się informacja przekazywana bezpośrednio do organizacji pozarządowych, powiatowych centrów pomocy rodzinie, ośrodków pomocy społecznej oraz warsztatów terapii zajęciowej. Kluczowe były również rozmowy telefoniczne i bezpośredni kontakt z rodzinami sprawującymi opiekę nad osobami z niepełnosprawnościami.


DOSTĘPNOŚĆ DLA OSÓB NA WÓZKACH – WYZWANIE LOGISTYCZNE
Wśród zgłoszonych osób 15 (8,7%) poruszało się na wózkach inwalidzkich, a 13 z nich wzięło udział w projekcie. Zapewnienie pełnej dostępności wymagało przezwyciężenia szeregu wyzwań logistycznych. Kluczowe było znalezienie nie tylko pojazdów przystosowanych do przewozu wózków, ale przede wszystkim doświadczonych kierowców znających specyfikę pracy z tą grupą uczestników. Dobór odpowiednich przewoźników był o tyle istotny, że część uczestników musiała pokonać odległość nawet 170 kilometrów w jedną stronę!
Na miejscu w Kuligowie czekały na uczestników katamarany z bezpiecznymi podjazdami umożliwiającymi wejście na pokład osobom z ograniczoną mobilnością. Skansen oferował płaski, utwardzony teren, dostępne toalety oraz liczne miejsca wypoczynku. Wszystkie zajęcia – od zwiedzania, przez warsztaty, po rejsy – zostały zorganizowane tak, by każda osoba, niezależnie od stopnia sprawności, mogła w pełni uczestniczyć.






ODKRYCIE: DOROSŁE OSOBY Z NIEPEŁNOSPRAWNOŚCIAMI W „LUCE WSPARCIA”
Analiza danych uczestników przyniosła zaskakujące odkrycie. Dominowała grupa wiekowa 36-45 lat (57 osób, 35,2%), a łącznie osoby w wieku 26-45 lat stanowiły aż 63,6% wszystkich uczestników (103 osoby). Średni wiek uczestników wyniósł 40,2 lat.
To grupa znajdująca się w specyficznej „luce wsparcia” – są za starzy na programy młodzieżowe i warsztaty dla dzieci, jednocześnie za młodzi na oferty senioralne. Mieszkają najczęściej z rodzicami, którzy od dziesięcioleci pełnią rolę głównych opiekunów. W przeciwieństwie do dzieci, które uczęszczają do szkół specjalnych i mają dostęp do różnych form wsparcia, oraz seniorów objętych programami pomocy społecznej, dorośli z niepełnosprawnościami często pozostają „niewidoczni” dla systemu.



Opiekunowie to w większości rodzice (średni wiek 53,2 lat, różnica wieku między opiekunem a uczestnikiem: 13 lat). Aż 19% opiekunów miało powyżej 65 lat – to starzejący się rodzice, którzy przez całe życie opiekują się swoimi dorosłymi dziećmi. Dla wielu z nich projekt był rzadką okazją do wspólnego spędzenia czasu w integracyjnej atmosferze.

ORGANIZACJA I REALIZACJA – INDYWIDUALNE PODEJŚCIE DO KAŻDEGO
Projekt zrealizowano w małych, kilkunastoosobowych grupach. Uczestnicy zwiedzali Skansen w Kuligowie, uczestniczyli w warsztatach z bębnami afrykańskimi, animacjach plastycznych, pokazach wyrobu serów regionalnych oraz – co było najbardziej emocjonującym punktem programu – w rejsach katamaranami po Bugu.
Kluczem do sukcesu była elastyczność. Długość poszczególnych zajęć oraz ich zakres były każdorazowo indywidualnie dostosowywane nie tylko do potrzeb całej grupy, ale też konkretnych uczestników. Nad wszystkimi tymi aspektami czuwał kierownik grupy wspierany przez kilku wolontariuszy Fundacji. Ta elastyczność oznaczała, że każdy mógł uczestniczyć w tempie dostosowanym do swoich możliwości – niektórzy zwiedzali Skansen 30 minut, inni 75.






NA PRZYSZŁOŚĆ – POTRZEBA DEDYKOWANYCH PROGRAMÓW
Projekt potwierdził możliwość skutecznej realizacji w pełni dostępnych wydarzeń dla osób z niepełnosprawnościami, w tym osób poruszających się na wózkach. Co ważniejsze jednak, zidentyfikował segment wymagający szczególnej uwagi – dorosłe osoby z niepełnosprawnościami w wieku 26-45 lat.
Ich duże zainteresowanie projektem (63,6% uczestników!) oraz wysoka frekwencja (93,6%) jasno pokazują, że ta grupa czeka na ofertę skrojoną na miarę swoich potrzeb. Nie programy dla dzieci, nie zajęcia senioralne, ale aktywności dostosowane do dorosłych osób, które chcą się integrować, rozwijać i po prostu normalnie spędzać czas. To kierunek, który warto rozwijać w kolejnych edycjach projektu.


Inwentaryzacja krzyży, kapliczek oraz innych obiektów upamiętniających wydarzenia, ludzi i wydarzenia w gminie Wyszków dobiegło końca. W założeniu inwentaryzacja obejmuje większość z nich, ale czy na pewno ?
Wieki historii, 191 obiektów, setki przejechanych kilometrów po 27 sołectwach. Efekt kompleksowej inwentaryzacji małej architektury sakralnej w gminie Wyszków przerósł nie tylko pierwotne szacunki ale i oczekiwania osób zaangażowanych w projekt. Kapliczki, krzyże, tablice i obeliski tworzą niepowtarzalną mapę duchowego dziedzictwa tej części Mazowsza, w przypadku gminy Wyszków obiektów na mapie jest naprawdę dużo.

Najstarsze zinwentaryzowane obiekty pochodzą z połowy XIX wieku – najstarszy krzyż z 1843 roku. Wśród perełek znajdziesz także krzyże i kapliczki z lat 1843, 1844 i 1852 – niemych świadków burzliwych czasów powstań i zaborów. Tradycja trwa jednak nadal – najnowszy obiekt powstał dopiero w 2025 roku w Leszczydole-Nowinach!
Poznaj szczegóły najstarszych z nich.
Od drewnianych krzyży po murowane kapliczki z figurami świętych. Pamiątki powstań, wota dziękczynne, miejsca kultu maryjnego.
Szczególnie warto zobaczyć kolumnę Wazów w Wyszkowie – jeden z najstarszych obiektów małej architektury nie tylko w Wyszkowie, ale na całym Mazowszu ! Kapliczkę przy sanktuarium św. Idziego, której początki sięgają XVIII wieku. Prawdziwe odkrycia czekają także w pobliskich sołectwach – każda wieś kryje swoje unikalne obiekty z własnymi historiami.
Pełna dokumentacja fotograficzna wszystkich 191 obiektów z lokalizacjami czeka na stronie www.kapliczki.mazowsze.pl – idealna baza do wycieczki szlakiem mazowieckiej pobożności.
Znasz historię powstania kapliczki w swojej miejscowości? Pamiętasz opowieści dziadków o cudownym uzdrowieniu? Może Twoja rodzina fundowała krzyż przydrożny?
Każda przekazana historia – o cudownych zdarzeniach, wojennych dramatach czy lokalnych tradycjach – wzbogaci wspólny skarb dziedzictwa.
Odwiedź www.kapliczki.mazowsze.pl – poznaj obiekty i podziel się swoją wiedzą! Napisz do nas
Krótkie animacje promujące opracowaną ewidencję:
Krótka prezentacja projektu dostępna również na naszym profilu Facebook
Druga wersja krótkiego filmu promującego zrealizowaną inwentaryzację